RKRESUL KILIÇA Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

Mühendis · A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

İş kazalarında teknik inceleme ve gerekçeli uzman görüşü

İş kazası sonrası süreçte işverenlere, avukatlara ve şirketlere tarafsız, mevzuata dayalı ve yargılamada kullanılabilir teknik değerlendirme.

Ön görüşme talep edin Hizmetleri inceleyin
RESUL KILIÇA Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı
  • 2013yılından bu yana sahada
  • A Sınıfıİş Güvenliği Uzmanlığı
  • Türkiyegenelinde hizmet
  • 3 disiplinMühendislik, işletme, adalet

Hizmetler

Kaza anından mahkeme dosyasına kadar

Her hizmet, ilgili mevzuat maddesi gösterilerek ve bulgular gerekçelendirilerek raporlanır.

KAZA İnsanMakineMalzeme YöntemOrtamYönetim
Kök neden analizi: kazaya yol açan etkenler altı başlıkta incelenir.

01İş Kazası Teknik İncelemesi

Kaza yaşanmış işyerleri, işverenler, işveren vekilleri

Olay yerinin, iş ekipmanının, çalışma yönteminin ve belgelerin incelenerek kazanın teknik nedenlerinin ortaya konulması.

  • Olay yeri ve ekipman incelemesi, fotoğraflama, ölçüm
  • Risk değerlendirmesi, eğitim kayıtları, periyodik kontrol raporları ve iş izinlerinin incelenmesi
  • Kök neden analizi: balık kılçığı, 5 neden, hata ağacı
  • Düzeltici ve önleyici faaliyet önerileri
6331 sayılı Kanunİş Ekipmanları Yön.Yapı İşlerinde İSG Yön.
KUSUR DAĞILIMI İşveren / vekili Çalışan Üçüncü kişiler temsilîdir
Dosyadaki rapor satır satır incelenir; kusur dağılımı mevzuat maddesiyle gerekçelendirilir.

02Uzman Görüşü ve Bilimsel Mütalaa

Avukatlar, müdafiler, soruşturma veya kovuşturması süren işverenler

Soruşturma veya kovuşturma süren ya da hukuk davası açılmış dosyalarda, tarafların veya vekillerinin talebiyle hazırlanan teknik değerlendirme.

  • Dosyadaki raporların teknik ve mevzuat yönünden incelenmesi, eksik veya hatalı tespitlerin gerekçeli olarak ortaya konulması
  • Tarafların yükümlülükleri yönünden kusur dağılımının mevzuat maddesi gösterilerek değerlendirilmesi

Heyet incelemesiTalep edilmesi hâlinde görüş, üç A sınıfı iş güvenliği uzmanından oluşan bir heyetin incelemesiyle ve heyet üyelerinin imzasıyla ortak rapor olarak düzenlenir.

Görüş, talep edenin lehine olup olmadığına bakılmaksızın teknik bulgulara dayanılarak yazılır.

CMK m.67/6HMK m.293
Risk değerlendirmesiAcil durum planıPeriyodik kontrolleruygunsuzEğitim kayıtları 3. GÖZ
Mevcut İSG hizmeti madde madde kontrol edilir, uygunsuzluklar işaretlenir.

033. Göz İSG Denetimi

Aldığı İSG hizmetini kontrol ettirmek isteyen şirketler, ana işverenler

İşyerinin OSGB'den veya kendi kadrosundan aldığı iş sağlığı ve güvenliği hizmetinin bağımsız bir gözle denetlenmesi.

  • Risk değerlendirmesi, acil durum planı, eğitim, sağlık gözetimi ve periyodik kontrollerin yeterlilik ve güncellik kontrolü
  • Sahada uygunsuzluk tespiti ve fotoğraflı raporlama
  • Bulguların öncelik sırasına göre aksiyon planına dönüştürülmesi
İSG Hizmetleri Yön.İGU Görev, Yetki Yön.
!Kaza2Bildirim3 iş günü3Kanıtlarıkoru4DÖFönlem alKAZA SONRASI İLK ADIMLAR
SGK bildirimi kazadan sonraki 3 iş günü içinde yapılır (6331 s.K. m.14).

04İşverenlere İSG Danışmanlığı

İşverenler, iş sahipleri

Kaza sonrasında ve denetim öncesinde işverenin doğru adımları atmasına yönelik destek.

  • İş kazası sonrası bildirim, kayıt, kanıtların korunması ve düzeltici faaliyet
  • Müfettiş denetimi öncesi hazırlık
  • Yönetici ve çalışanlara yönelik eğitim
6331 s.K. m.146331 s.K. m.17

Örnek çalışmalar

Dört hizmet, dört senaryo

Her hizmetin sahada nasıl yürüdüğünü ve talep eden tarafa ne kazandırdığını örnek bir senaryo üzerinden anlatıyorum.

Bu senaryolar hizmetleri tanıtmak için kurgulanmıştır. Kişi ve kurum adları, olaylar ve bulgular temsilîdir; gerçek bir dosyaya veya kişiye ait değildir.

Temsilî senaryo · Hizmet 01 · İş Kazası Teknik İncelemesi

Pres kazasında kök neden: El neden kalıba girdi?

Kayseri · Metal parça üretimi · 45 çalışan

Durum

“D. Metal San. Ltd. Şti.”nin gece vardiyasında, altı aylık operatör H.T. (27) eksantrik preste kalıba parça yerleştirirken sağ elinin iki parmağını kaybeder. İşyerindeki ilk kanaat “çalışan dikkatsizdi” yönündedir. İşveren, başlayacak soruşturmayı ve SGK sürecini öngörerek olay yeri bozulmadan bağımsız teknik inceleme ister.

Yapılanlar

  1. Olay yeri ve ekipman incelemesiİki el kumanda butonlarından birinin bantla sabitlendiği, ışık perdesinin devre dışı bırakıldığı tespit edilir ve fotoğraflarla kayda alınır.
  2. Belge incelemesiRisk değerlendirmesinde pres için “ışık perdesi mevcut” yazdığı, periyodik kontrolün süresinin geçtiği ve operatörün işe özgü eğitiminin kayıtlı olmadığı görülür.
  3. GörüşmelerHedef adedi yetiştirmek için butonun vardiya sorumlusunca köprülendiği beyanı alınır ve diğer bulgularla karşılaştırılır.
  4. Kök neden analiziBalık kılçığı ve 5 neden yöntemiyle kaza tek bir hataya değil; üretim baskısı, devre dışı koruyucu, denetim ve eğitim eksikliği zincirine bağlanır.
  5. Rapor ve DÖFHer bulgu mevzuat maddesiyle eşleştirilir. Butonların kurcalamaya karşı korunması, ışık perdesinin kilitli devreye alınması, vardiya sorumlusu eğitimi ve günlük kontrol listesi önerilir.

İşverenin karşı karşıya kalabileceği hukuki ve mali sonuçlar

Ceza davası
Vardiya sorumlusu, işveren vekili ve görev yönünden ilgili kişiler hakkında taksirle yaralama soruşturması açılabilir. Organ işlevinin yitirilmesi gibi ağır neticelerde ceza artırılır. Koruyucunun bilerek devre dışı bırakılması bilinçli taksir sayılırsa soruşturma şikâyete bağlı olmaktan çıkar ve ceza ayrıca artırılır.TCK m.89, m.22/3
İdari para cezaları
Risk değerlendirmesindeki gerçeğe aykırı bilgi, eksik eğitim ve süresi geçmiş periyodik kontrol için ayrı ayrı idari para cezası uygulanabilir. Eğitim gibi bazı yükümlülüklerde ceza her çalışan için ayrı hesaplanır. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.6331 s.K. m.26
SGK rücu davası
SGK’nın yaptığı tedavi giderleri, ödediği geçici iş göremezlik ödeneği ve bağlayacağı sürekli iş göremezlik gelirinin peşin sermaye değeri, işverenin kusur oranında işverenden geri istenir.5510 s.K. m.21
Tazminat davaları
Çalışan, iş gücü kaybından doğan maddi tazminat ile manevi tazminat talep edebilir. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü bu davaların temelidir.TBK m.417, m.54, m.56
İşin durdurulması
Pres gibi hayati tehlike oluşturan bir ekipmanda eksiklik giderilinceye kadar iş durdurulabilir; bu da üretim ve sipariş kaybı demektir.6331 s.K. m.25
Neden önemli? Kaza sonrası yapılan ilk teknik tespit; ceza soruşturması, SGK rücu talebi ve tazminat davası gibi sonraki bütün süreçlerin zeminini oluşturur. Olay yeri bozulduktan sonra kaybolan bir delil, çoğu zaman bir daha elde edilemez.
6331 s.K. m.46331 s.K. m.106331 s.K. m.17İş Ekipmanları Yön. m.5, Ek-I5510 s.K. m.21

Temsilî senaryo · Hizmet 02 · Uzman Görüşü ve Bilimsel Mütalaa

İskeleden düşme: Dosyadaki raporun tartışmadığı yükümlülükler

Nevşehir · Konut inşaatı · Kovuşturma aşaması

Durum

Beş katlı bir konut inşaatında alt işveren “Ö. Yapı”ya bağlı sıvacı A.K. (41), üçüncü kat dış cephe iskelesinden düşerek hayatını kaybeder. Kovuşturma aşamasında dosyadaki rapor, asıl işveren “S. İnşaat” yetkilisini asli kusurlu bulur. Raporda alt işverenin, iskeleyi kuran firmanın ve iş güvenliği uzmanının yükümlülükleri tartışılmamış, kusur oranlarının gerekçesi gösterilmemiştir. Müdafi Av. E.D., dosyaya sunmak üzere bilimsel mütalaa talep eder.

Yapılanlar

  1. Uygunluk kontrolüDosyada daha önce görev alınmadığı ve taraflarla tarafsızlığı etkileyecek bir ilişki bulunmadığı teyit edilir.
  2. Dosya incelemesiİskele kurulum ve kontrol formları, alt işveren sözleşmesi, eğitim ve KKD zimmet kayıtları, olay yeri tutanakları ve fotoğraflar incelenir.
  3. Eksik tespitlerin belirlenmesiİskelenin kurulumdan sonra yetkili kişice kontrol edilip edilmediği, alt işverenin kendi çalışanına karşı yükümlülükleri ve sözleşmedeki İSG hükümleri raporda değerlendirilmemiştir.
  4. Tarafsız değerlendirmeİskeledeki ara korkuluk eksikliği, talep eden taraf yönünden de bir eksiklik olarak mütalaada açıkça yazılır.
  5. MütalaaHer itiraz noktası Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği ve 6331 sayılı Kanun hükümleriyle eşleştirilir; kusur dağılımının hangi gerekçelerle yeniden değerlendirilmesi gerektiği ortaya konur. İstenirse üç A sınıfı uzmandan oluşan heyet incelemesiyle hazırlanır.

İşverenin karşı karşıya kalabileceği hukuki ve mali sonuçlar

Ceza davası
Taksirle öldürme suçundan iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası öngörülür. Bilinçli taksir kabul edilirse ceza üçte birden yarıya kadar artırılır. Asıl işveren, alt işveren, iskeleyi kuran firma ve İSG profesyonelleri ayrı ayrı sanık olabilir.TCK m.85, m.22/3
SGK rücu davası
Hak sahiplerine bağlanan ölüm gelirinin peşin sermaye değeri ve yapılan diğer giderler, kusur oranında rücu edilir. Asıl işveren alt işverenle birlikte sorumlu tutulabilir.5510 s.K. m.21, 4857 s.K. m.2/6
Tazminat davaları
Eş ve çocuklar destekten yoksun kalma tazminatı, yakınlar ayrıca manevi tazminat talep edebilir. Ölümlü kazalarda bu davalar mali yükün en büyük kalemidir.TBK m.53, m.56
İdari para cezaları
Yüksekte çalışma, iskele kontrolü ve koordinasyon yükümlülüklerine aykırılıklar için idari para cezası uygulanabilir.6331 s.K. m.26, Yapı İşlerinde İSG Yön.
İşin durdurulması
Şantiyede benzer tehlike sürüyorsa inşaatın tamamı veya bir bölümü durdurulabilir; teslim gecikmesi ve sözleşme cezaları gündeme gelir.6331 s.K. m.25
Neden önemli? Ölümlü iş kazalarında kusur oranı, taksirle öldürme suçundan verilecek kararın ve ardından gelecek tazminat davalarının yönünü belirler. Teknik bir rapora etkili itiraz, ancak aynı teknik dilde yazılmış gerekçeli bir görüşle mümkündür. Görüş mahkemeyi bağlamaz; değeri, gerekçesinin gücünden gelir.
CMK m.67/6HMK m.2936331 s.K. m.4Yapı İşlerinde İSG Yön. Ek-44857 s.K. m.2/6TCK m.85

Temsilî senaryo · Hizmet 03 · 3. Göz İSG Denetimi

OSGB hizmeti kâğıt üzerinde mi, sahada mı?

Konya · Unlu mamul üretimi · 180 çalışan

Durum

“B. Gıda A.Ş.” üç yıldır bir OSGB’den iş sağlığı ve güvenliği hizmeti alır. Yönetim, sözleşmeyi yenilemeden ve olası bir iş müfettişi denetiminden önce, ödediği hizmetin sahada gerçekten karşılık bulup bulmadığını bağımsız bir gözle görmek ister.

Yapılanlar

  1. Belge denetimiRisk değerlendirmesinin revizyon tarihi ve kapsamı, acil durum planı ve tatbikat kayıtları, eğitimler, periyodik kontroller, sağlık gözetimi ve İSG kurulu tutanakları incelenir.
  2. Saha denetimiYeni kurulan paketleme hattı, forkliftler, kazan ve basınçlı kaplar, elektrik panoları ve un tozunun oluşturduğu patlayıcı ortam riski yerinde değerlendirilir.
  3. BulgularYeni hattın risk değerlendirmesine alınmadığı, iki forkliftin periyodik kontrol süresinin geçtiği, tatbikat kaydı bulunmadığı, un silosu için patlamadan korunma dokümanı hazırlanmadığı ve eğitimlerin bir kısmının süresinin dolduğu tespit edilir.
  4. ÖnceliklendirmeBulgular risk büyüklüğüne göre “hemen”, “30 gün” ve “90 gün” olarak aksiyon planına dönüştürülür.
  5. RaporlamaFotoğraflı denetim raporu ve OSGB ile paylaşılabilecek madde madde performans tablosu teslim edilir.

İşverenin karşı karşıya kalabileceği hukuki ve mali sonuçlar

İdari para cezaları
Güncel olmayan risk değerlendirmesi, yapılmayan tatbikat, süresi dolan eğitimler ve periyodik kontroller her biri ayrı ihlaldir. Bazı ihlallerde ceza her çalışan veya her ay için ayrı uygulanır; 180 çalışanlı bir işyerinde toplam tutar hızla büyür.6331 s.K. m.26
İşin durdurulması
Patlamadan korunma dokümanı olmayan un silosu gibi hayati tehlike taşıyan bir bölümde iş durdurulabilir. Gıda üretiminde hat durması bozulan ürün ve teslim kaybı demektir.6331 s.K. m.25
Olası ceza davası
Bir toz patlaması birden fazla çalışanın ölümüne veya yaralanmasına yol açarsa, taksirle öldürme suçunda iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezası öngörülür.TCK m.85/2, m.89/4
SGK rücu ve tazminat
Olası bir kazada SGK giderleri kusur oranında rücu edilir; çalışanlar ve yakınları maddi ve manevi tazminat talep edebilir.5510 s.K. m.21, TBK m.417
Sorumluluk devredilmez
OSGB’den hizmet alınması işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Eksik hizmetin sonucuna öncelikle işveren katlanır.6331 s.K. m.4/2
Neden önemli? İSG hizmetini dışarıdan almak, işverenin yasal sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Kaza olduğunda sorulan soru, belgelerin yerinde olup olmadığı değil, risklerin gerçekten kontrol edilip edilmediğidir. Bağımsız bir denetim bu soruya kaza olmadan cevap verir.
6331 s.K. m.4/26331 s.K. m.256331 s.K. m.26Risk Değerlendirmesi Yön. m.12İş Ekipmanları Yön. Ek-IIIİSG Eğitimleri Yön. m.11Patlayıcı Ortamlar Yön.

Temsilî senaryo · Hizmet 04 · İşverenlere İSG Danışmanlığı

Kazadan sonraki ilk 72 saat

Ankara · Lojistik deposu · 90 çalışan

Durum

“T. Lojistik”in deposunda geri manevra yapan bir forklift, yaya yolundaki çalışan F.Ş.’ye (35) çarpar ve çalışanın bacağı kırılır. İşveren ne yapacağını, neyi kime ve ne zaman bildireceğini bilmemektedir. Telaşla atılacak her yanlış adım, ileride telafisi güç sonuçlar doğurabilir.

Yapılanlar

  1. İlk saatlerSağlık hizmetine sevk kontrol edilir, olay yeri korunur, forklift kullanıma kapatılır ve kamera kayıtlarının üzerine yazılmadan kopyası alınır.
  2. 1. ve 2. günTanık beyanları yazılı alınır. Operatörün belgesi, eğitim ve sağlık kayıtları dosyalanır. Kazanın SGK’ya yasal süre içinde bildirilmesi sağlanır.
  3. 3. günKök neden ön değerlendirmesi yapılır. Yaya ve araç yollarının ayrılmamış olması ile geri manevra uyarı sisteminin eksikliği belirlenir; geçici önlemler hemen uygulanır.
  4. Sonraki haftaDÖF planı hazırlanır, risk değerlendirmesi güncellenir, çalışanlar bilgilendirilir ve forklift operatörlerine tazeleme eğitimi planlanır.

İşverenin karşı karşıya kalabileceği hukuki ve mali sonuçlar

Ceza davası
Kemik kırığıyla sonuçlanan yaralamada taksirle yaralama cezası artırılır. Soruşturma kural olarak şikâyete bağlıdır; ancak bilinçli taksir hâlinde şikâyet aranmaz.TCK m.89
Geç bildirim
Kaza SGK’ya süresinde bildirilmezse idari para cezası uygulanır ve bildirim tarihine kadarki geçici iş göremezlik ödeneği işverenden istenebilir.6331 s.K. m.14, m.26; 5510 s.K.
SGK rücu davası
Tedavi giderleri ve ödenen geçici iş göremezlik ödeneği, kalıcı bir maluliyet doğarsa bağlanan gelirin peşin sermaye değeriyle birlikte, işverenin kusur oranında rücu edilir.5510 s.K. m.21
Tazminat davaları
Çalışan, iş gücü kaybı ve tedavi süresince uğradığı zarar için maddi, ayrıca manevi tazminat talep edebilir.TBK m.417, m.54, m.56
İdari para cezaları
Yaya ve araç yollarının ayrılmaması ve güncellenmeyen risk değerlendirmesi ayrı ihlaller olarak cezalandırılabilir.6331 s.K. m.26
Neden önemli? İş kazasından sonraki ilk günlerde yapılan ya da yapılmayan her şey, aylar sonra soruşturma ve dava dosyasında karşınıza çıkar. Doğru ilk adımlar hem çalışanı hem işvereni korur.
6331 s.K. m.146331 s.K. m.26Risk Değerlendirmesi Yön. m.12İşyeri Bina ve Eklentileri Yön.

Maddi yükün bileşenleri

Tek bir kaza, birden fazla dosya

Bir iş kazası çoğu zaman ceza davası, SGK rücu davası, tazminat davaları ve idari yaptırımlar olarak aynı anda işverenin önüne gelir. Bu dosyaların çoğunda ödenecek tutarı belirleyen ortak unsur kusur oranıdır. Kusur doğru tespit edilmezse işveren, gerçekte payına düşmeyen bir yükü de üstlenebilir.

  • SGK rücu alacağıTedavi giderleri, iş göremezlik ödenekleri, bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri
  • Maddi tazminatİş gücü kaybı veya destekten yoksun kalma
  • Manevi tazminatKazazede ve yakınları için
  • İdari para cezalarıHer ihlal için ayrı; bazıları çalışan başına veya aylık
  • Faaliyet kaybıİşin durdurulması, üretim ve teslim gecikmesi
  • Yargılama giderleriAvukatlık ücreti, harç, inceleme ve yargılama masrafları

Tutarlar; kazazedenin yaşı, ücreti, maluliyet oranı, hak sahipleri ve kusur oranına göre her dosyada ayrıca hesaplanır. İdari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiği için burada rakam verilmemiştir.

ZamanDeliller ve yasal süreler kazadan sonraki ilk günlerde kaybedilir.
MaliyetCeza soruşturması, SGK rücu talebi, tazminat ve idari para cezası aynı kazadan doğabilir.
İnsanGerçek neden bulunmadıkça aynı kaza başka bir çalışanın başına gelir.
Benzer bir durum için ön görüşme talep edin

İşveren yükümlülükleri

İşverenin görev, yetki ve sorumlulukları

İş sağlığı ve güvenliği sorumluluğu işverende başlar ve işverende kalır. OSGB’den hizmet almak bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz (6331 s.K. m.4/2); önlemlerin maliyeti çalışana yansıtılamaz (m.4/4).

İdariPara cezası, işin durdurulması
CezaiTaksirle öldürme veya yaralama
HukukiMaddi ve manevi tazminat
Sosyal güvenlikSGK rücu davası

Bir iş kazası işvereni bu dört sorumlulukla aynı anda karşı karşıya bırakabilir. Dördünde de sonucu belirleyen ortak unsur kusur oranıdır; kusur oranı da büyük ölçüde aşağıdaki yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğine ve bunun belgelenip belgelenmediğine bağlıdır.

1Görevler6331 sayılı Kanun madde madde
MaddeGörevSahada karşılığı
6331 m.4Mesleki riskleri önlemek, organizasyonu kurmak, araç ve gereci sağlamak; önlemlere uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemekÖnlemi almak yetmez; uygulandığını denetlediğini de gösterebilmek gerekir
6331 m.5Risklerden korunma ilkelerine uymak: riskten kaçınmak, kaynağında mücadele, toplu korumayı kişisel korumaya öncelemekKKD vermek, makine koruyucusunun yerine geçmez
6331 m.6İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerektiğinde diğer sağlık personelini görevlendirmek; zaman ve imkân sağlamakSözleşme yetmez; süre ve tespitlerin takibi gerekir
6331 m.8İSG profesyonellerinin yazılı bildirdiği eksiklikleri değerlendirmek ve gidermekGiderilmeyen her yazılı tespit, kazada işveren aleyhine güçlü bir delildir
6331 m.10Risk değerlendirmesi yapmak veya yaptırmak; kontrol, ölçüm ve araştırmaları yaptırmakYeni ekipman, kaza veya ramak kala olaydan sonra güncellenir
6331 m.11, m.12Acil durum planı; yangın, ilk yardım ve tahliye görevlilerini belirlemek ve donatmakTatbikat kaydı yoksa plan kâğıt üzerinde kalır
6331 m.13Ciddi ve yakın tehlikede çalışmaktan kaçınma hakkına saygı göstermekBu hakkı kullanan çalışanın hakları korunur
6331 m.14Kazaları ve meslek hastalıklarını kaydetmek, incelemek; iş kazasını 3 iş günü içinde SGK’ya bildirmekRamak kala olaylar da kaydedilmelidir
6331 m.15Sağlık gözetimi: işe girişte, iş değişikliğinde, belirli aralıklarla ve kazadan sonra işe dönüşteSağlık raporu olmadan işe başlatma kusuru doğrudan artırır
6331 m.16, m.17Çalışanları bilgilendirmek; işe özgü İSG eğitimini vermek ve süresinde tekrarlamakTaşeron ve geçici çalışanlar da kapsamdadır
6331 m.18, m.20Çalışanların görüşünü almak, katılımını sağlamak, çalışan temsilcisi görevlendirmekTemsilci önerileri yazılı değerlendirilir
6331 m.2250 ve üzeri çalışanlı, altı aydan uzun süren işlerde İSG kurulu kurmakKurul kararlarını uygulamak da işverenin görevidir
6331 m.23Aynı çalışma alanını paylaşan işverenlerle koordinasyon sağlamakŞantiye, taşeron ve bakım firmaları bu kapsamdadır
2Süreler ve periyotlarTehlike sınıfına göre
YükümlülükÇok tehlikeliTehlikeliAz tehlikeliDayanak
İş kazasının SGK’ya bildirimi3 iş günü3 iş günü3 iş günü6331 s.K. m.14
Risk değerlendirmesinin yenilenmesi (en geç)2 yıl4 yıl6 yılRisk Değ. Yön. m.12
Acil durum planının yenilenmesi (en geç)2 yıl4 yıl6 yılAcil Durumlar Yön.
Acil durum tatbikatıYılda en az 1Yılda en az 1Yılda en az 1Acil Durumlar Yön.
Temel İSG eğitiminin tekrarıYılda 12 yılda 13 yılda 1İSG Eğitimleri Yön. m.11
Temel İSG eğitiminin asgari süresi16 saat12 saat8 saatİSG Eğitimleri Yön. m.11
Periyodik sağlık muayenesiYılda 13 yılda 15 yılda 1İşyeri Hekimi Yön.
İSG kurulu toplantısıAyda 12 ayda 13 ayda 1İSG Kurulları Yön.

Risk değerlendirmesi bu süreler dolmadan da yenilenir: yeni ekipman, taşınma, iş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olaydan sonra. Ekipman periyodik kontrol aralıkları İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III’te ayrıca belirlenmiştir.

3Yetkilerİşverenin elindeki araçlar
  1. Talimat vermeİşin yapılışına ve işyeri düzenine ilişkin talimat verebilir; İSG talimatları yazılı ve imzayla tebliğ edilmelidir.TBK m.399
  2. Uyum isteme ve denetlemeÇalışanlar talimatlara uymak, makineleri ve KKD’yi doğru kullanmakla yükümlüdür; işveren bunu denetler.6331 s.K. m.19
  3. Disiplin ve fesihKuralı ihlal edene yazılı uyarı ve disiplin; iş güvenliğini tehlikeye düşürene haklı fesih.4857 s.K. m.25/II-ı
  4. Hizmet sağlayıcıyı seçme ve denetletmeOSGB’yi, uzmanı ve hekimi seçer; hizmetin yeterliliğini bağımsız olarak denetletebilir.6331 s.K. m.6
  5. İşi durdurmaCiddi tehlikede Bakanlık kararını beklemeden işi kendisi durdurabilir ve durdurmalıdır.6331 s.K. m.4
  6. Alt işverene şart koşmaSözleşmeye İSG yükümlülükleri ve denetim hakkı yazılabilir; sorumluluk kalkmaz ama kusur dağılımında dikkate alınır.4857 s.K. m.2/6
  7. Yetki devri sorumluluk devri değildirİşveren vekilinin bu sıfatla yaptığı işlemlerden doğrudan işveren sorumludur.4857 s.K. m.2/4
4Sorumluluk türleriİdari, cezai, hukuki, sosyal güvenlik
SorumlulukNe zaman doğar?SonucuDayanak
İdariKaza olmasa bile denetimde ihlal tespit edildiğindeİdari para cezası; bazı ihlallerde çalışan başına veya aylık; hayati tehlikede işin durdurulması6331 s.K. m.25, m.26
CezaiKazada ölüm veya yaralanma olduğundaTaksirle öldürmede 2-6 yıl, birden fazla ölümde 2-15 yıl hapis; yaralamada neticeye göre artırım; bilinçli taksirde ek artırımTCK m.85, m.89, m.22/3
HukukiKazazede veya yakınları tazminat istediğindeMaddi tazminat (iş gücü kaybı, destekten yoksunluk) ve manevi tazminatTBK m.417, m.53, m.54, m.56
Sosyal güvenlikKaza işverenin kastı veya ihmaliyle olduğundaSGK giderleri ve bağlanan gelirlerin peşin sermaye değeri, kusur oranında rücu edilir5510 s.K. m.21

Cezai sorumluluk kişiseldir: şirketin yanında işveren vekili, şantiye şefi, vardiya sorumlusu ve İSG profesyonelleri de sanık olabilir. Asıl işveren, alt işverenin çalışanına karşı da birlikte sorumludur (4857 s.K. m.2/6). İdari para cezası tutarları her yıl güncellendiği için rakam verilmemiştir.

5Öz denetim listesiOn soruda kendi işyeriniz
  • Risk değerlendirmesi güncel ve son değişiklikleri içeriyor
  • İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevli, tespitleri takip ediliyor
  • İşe giriş ve periyodik sağlık muayeneleri tam
  • Eğitimler süresinde yenilenmiş, kayıtlar imzalı ve işe özgü
  • Acil durum planı güncel, bu yıl tatbikat yapılmış
  • Kaldırma araçları, basınçlı kaplar ve elektrik tesisatının periyodik kontrolleri süresinde
  • KKD zimmetli ve kullanımı sahada denetleniyor
  • Makine koruyucuları yerinde ve devre dışı bırakılamıyor
  • Alt işverenlerin İSG belgeleri istenmiş, koordinasyon tutanağı var
  • Ramak kala olaylar kaydediliyor ve inceleniyor

Bu listede “hayır” dediğiniz her madde, bir denetimde idari para cezası, bir kazada ise kusur gerekçesi olabilir.

Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; belirli bir olay için hukuki görüş veya uzman görüşü yerine geçmez. Mevzuatın güncel metni mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmelidir.

İşyerinizin uyumunu değerlendirelim

Çalışma süreci

Talepten rapora beş adım

Her iş, tarafsızlık kontrolünden geçtikten sonra kabul edilir.

  1. Ön görüşme

    Konunun ve dosyanın kısa özeti alınır. Ücretsiz ve bağlayıcı değildir.

  2. Uygunluk kontrolü

    Dosyada daha önce görev alıp almadığım ve tarafsızlığı etkileyecek bir ilişki olup olmadığı kontrol edilir.

  3. Teklif ve sözleşme

    Kapsam, süre ve ücret yazılı olarak belirlenir.

  4. İnceleme

    Belgeler, olay yeri ve ekipman incelenir.

  5. Rapor

    Gerekçeli ve mevzuat atıflı rapor, ıslak imzalı veya güvenli elektronik imzalı olarak teslim edilir.

TEKNİK RAPOR IIIIIIIVVVI İmza
Kusur dağılımı çubuğu temsilîdir.

Rapor yapısı

Denetime elverişli, dosyaya özgü rapor

Raporlar şablon veya otomatik araç çıktısı değildir. Her dosya için ayrı hazırlanır ve aşağıdaki başlıkları gerekçeleriyle içerir.

  1. Olayın oluş şekliOlay yeri, belgeler ve beyanlar karşılaştırılarak kazanın nasıl meydana geldiği ortaya konur.
  2. İlliyet bağıTespit edilen eksiklik ile meydana gelen zarar arasındaki nedensellik değerlendirilir.
  3. Mevzuat eşleştirmesiHer tespit ilgili maddeyle birebir eşleştirilir: 6331 sayılı Kanun, Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği, İş Ekipmanları Yönetmeliği ve diğerleri.
  4. Kaçınılmazlık değerlendirmesiAlınması gereken önlemler alınsaydı kazanın önlenip önlenemeyeceği tartışılır.
  5. Kusur dağılımıTaraflar yönünden kusur, her oran için gerekçesi gösterilerek değerlendirilir.
  6. Sonuç ve imzaBulgular özetlenir; rapor ıslak imzalı veya güvenli elektronik imzalı olarak teslim edilir. Rapordan doğan sorumluluk imzalayan uzmana aittir.

Hakkımda

Teknik bilgiyi hukuki dille buluşturmak

A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı RESUL KILIÇ, 1979 doğumludur. İnönü Üniversitesi Gıda Mühendisliği bölümünden 2002 yılında mezun olmuş, 2011 yılında aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalında yüksek lisansını tamamlamıştır. Hukuki süreçlere hâkimiyetini güçlendirmek için Anadolu Üniversitesi Adalet programını 2019 yılında bitirmiştir.

2014 yılında A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı belgesini, 2019 yılında İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitici Belgesini almıştır. 2013'ten bu yana sahada fiilen çalışmakta, iş kazalarının teknik incelemesi ve değerlendirilmesi alanında deneyim biriktirmektedir.

Tarafsız ve gerekçeli rapor, çalışmalarımın temel ilkesidir.

MühendislikİşletmeHukuk
Üç disiplinin kesişiminde: teknik olarak doğru, hukuken kullanılabilir rapor.
  1. 2002
    Gıda Mühendisliği, Lisansİnönü Üniversitesi
  2. 2011
    İşletme, Yüksek Lisansİnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
  3. 2014
    A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlığı BelgesiÇSGB İSG Genel Müdürlüğü
  4. 2019
    Adalet, ÖnlisansAnadolu Üniversitesi
  5. 2019
    İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanlığı Eğitici BelgesiÇSGB İSG Genel Müdürlüğü
  6. 2021
    İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli HesaplamalarYalova Üniversitesi YÜSEM, 24 saat

Sık sorulan sorular

Önce merak edilenler

Uzman görüşü mahkemede delil olarak kullanılabilir mi?

HMK m.293 ve CMK m.67/6, tarafların uzman görüşü veya bilimsel mütalaa almasına imkân verir. Mahkeme bu görüşü takdir eder; bağlayıcı değildir, ancak dosyadaki rapora itiraz için teknik dayanak oluşturur.

Rapor talep edenin lehine mi yazılır?

Hayır. Rapor teknik bulgulara dayanır. Bulgular talep edenin aleyhine ise bu açıkça bildirilir.

Hangi illerde çalışıyorsunuz?

Türkiye genelinde hizmet veriyorum. Olay yeri incelemesi gereken işlerde yerinde, belge üzerinden yapılabilen incelemelerde uzaktan çalışıyorum.

Ne kadar sürer?

Dosyanın hacmine ve olay yeri incelemesi gerekip gerekmediğine göre değişir. Süre teklifte yazılı olarak belirtilir.

Rapor hazır şablonla veya yazılımla mı hazırlanıyor?

Hayır. Her rapor dosyadaki belgeler ve inceleme bulguları üzerinden ayrıca yazılır. Analiz yöntemleri (balık kılçığı, 5 neden, hata ağacı) yalnızca yardımcı araçtır. Raporun içeriğinden ve sonucundan imzalayan uzman sorumludur.

Sonuç garanti ediliyor mu, ücret sonuca bağlı mı?

Hayır. Uzman görüşü mahkemeyi bağlamaz ve dosyanın sonucu garanti edilmez. Ücret, kapsam ve iş yüküne göre önceden yazılı olarak belirlenir; davanın sonucuna bağlanmaz.

Belgelerinizi görebilir miyim?

Evet. Diploma ve A sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesi örnekleri, ön görüşmeden sonra talep edilmesi hâlinde paylaşılır.

İletişim

Ön görüşme için yazın veya arayın

Doğrudan iletişim

Telefon ve WhatsApp0536 723 60 98
E-postabilgi@kazasonrasiisg.com
Hizmet bölgesiTürkiye geneli

Lütfen bu formda sağlık verisi, kimlik numarası veya dosya belgesi paylaşmayınız. Belgeler ön görüşmeden sonra güvenli yolla alınır.

Hizmet koşulları

Hizmetin hukuki niteliği

  • Hazırlanan görüş, tarafların talebiyle HMK m.293 kapsamında uzman görüşü veya CMK m.67/6 kapsamında bilimsel mütalaadır. Mahkeme kararı ya da resmî görevlendirmeyle düzenlenmiş rapor niteliği taşımaz; mahkemece serbestçe değerlendirilir.
  • Görüş, talep edenin lehine veya aleyhine olmasına bakılmaksızın teknik bulgulara dayanılarak yazılır. Sonuç garanti edilmez; ücret sonuca bağlanmaz.
  • Tarafsızlığı etkileyecek bir ilişki bulunan dosyalarda görev kabul edilmez.
  • Kapsam, süre, ücret ve gizlilik yükümlülükleri her iş için ayrı yazılı sözleşmeyle belirlenir. Site üzerinden ödeme alınmaz.

Kişisel verilerin korunması

KVKK aydınlatma metni

Veri sorumlusu
RESUL KILIÇ (A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı), 15 Temmuz Mahallesi 115. Sokak No:5 Merkez / Nevşehir, bilgi@kazasonrasiisg.com
İşlenen veriler
İletişim formu ve e-posta ile iletilen ad soyad, telefon, e-posta ve talep açıklaması.
Amaç
Talebinizin değerlendirilmesi, sizinle iletişime geçilmesi ve hizmet teklifinin hazırlanması.
Hukuki sebep
6698 sayılı Kanun m.5/2-c (sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olması) ve m.5/2-f (meşru menfaat).
Dosya belgeleri
Sözleşmeden sonra iletilen dosya belgeleri sağlık raporu gibi özel nitelikli kişisel veriler içerebilir. Bu veriler yalnızca rapor amacıyla, 6698 sayılı Kanun m.6/3-d (bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması) kapsamında ve m.6/4 uyarınca Kurulca belirlenen yeterli önlemler alınarak işlenir.
Aktarım
Veriler üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Heyet incelemesi istenirse belgeler yalnızca heyet üyesi uzmanlarla, gizlilik taahhüdü alınarak paylaşılır. Veriler site barındırma ve e-posta hizmeti sağlayıcılarının sunucularında saklanır.
Saklama süresi
Hizmet ilişkisi kurulmazsa talep tarihinden itibaren 1 yıl; kurulursa ilgili mevzuattaki zamanaşımı süreleri boyunca.
Haklarınız
6698 sayılı Kanun m.11'deki haklarınızı yukarıdaki e-posta adresine başvurarak kullanabilirsiniz.